polish eagle welcome to the consulate of the republic of poland
Contact Us | Home       

Dzieci z Pahiatua


The Invited

by Krystyna Skwarko

The Story of 733 Polish Children who grew up in New Zealand

Millwood Press, Ngaio, Wellington, 1974


Sieciowe wydanie wraz z fotografiami

A Strange Outcome
The Remarkable Survival Story of a Polish Child

by John-Roy-Wojciechowski
and Allan Parker Penguin Books, Auckland, NZ, 2004
[288p., 27 photos]

 

Inne pozycje na stronie Konsulatu
dotyczace Dzieci z Pahiatua i emigracji polskiej
:

Roman Janislawski; Kilka slów o Równem (1939)

 

Pierwszego listopada 1944 do portu w Wellington przybił statek z 733 dziećmi na pokładzie, w większości sierot lub półsierot. Towarzyszyło im około setki dorosłych, nauczycieli, lekarzy i pracowników administracyjnych. Cala ta grupa udała sie do Pahiatua, gdzie przygotowany był dla nich przejściowy obóz.

Na bramie wejściowej umieszczony był napis:
"Polish
Childrens Camp in Pahiatua".
Dla dzieci była to ich mała Polska.

Napisano szereg książek o dzieciach z Pahiatua, ale najważniejsza, "The Invited", napisana przez ich nauczycielkę i kierowniczkę Szkoły Podstawowej dla chłopców, Krystynę Skwarko umieszczona została w sieci internetowej dzięki uprzejmości Krystyny Tomaszyk, córki Krystyny Skwarko.

Zawarte sa także na tej stronie internetowej zdjęcia obozu w Pahiatua a także wiele zdjęć dzieci. Fotografie te były zebrane i nazwiska dzieci odszukane przez Józefa i Stefanie Zawadów z Wellingtonu, także mieszkańców Pahiatua.

Warto przypomnieć, ze w roku 1947, a potem tez w 1948, Reżim Warszawski (komunistyczny rząd reżimowy zdominowany przez ZSRR) domagał sie, by dzieci te wróciły do Polski, ale rząd nowozelandzki oparł sie tym zadaniom. Zanim wysunięto te zadania powstała Rada Nadzorcza dla Polskich Dzieci w Nowej Zelandii (Guardianship Council for the Polish children in New Zealand). Był to wynik działań ówczesnego Konsula Generalnego Dr K. A. Wodzickiego, władz polskich w Londynie (naówczas uznawanym międzynarodowo rządem Polskim) oraz rządu Nowej Zelandii. Rada ta złożona z trzech Nowozelandczyków i pięciu Polaków otrzymała legalizacje prawna Sadu Najwyższego Nowej Zelandii w maju 1945. Radzie przewodniczył Ks. Dr J. P. Kavanagh, Biskup Dunedin.

W wyniku utworzenia tej Rady, dzieci były przygotowane do stałego pobytu w Nowej Zelandii. Zaczęto poświęcać więcej uwagi nauczaniu języka angielskiego, a niektórym dzieciom umożliwiono wstąpienie do prywatnych szkól katolickich w Nowej Zelandii. Udostępniono im także bursy i stancje w Wellington i Hawera.

Obecnie, w pięćdziesiąt piec lat po ich przybyciu, Dzieci z Pahiatua patrzą z duma na swoje osiągnięcia.
Na podstawie osobistych wiadomości i obserwacji wyrażam opinie, ze:
Wszyscy
zachowali swoja polskość, swój język i znaczenie swojej historii - wielkie to, moim zdaniem, osiągniecie;
Wszyscy tez utrzymali religie katolicka zachowując specjalne nabożeństwo dla Matki Boskiej, Królowej Polski;
Wszyscy zachowali głębokie poczucie więzi i wsólodpowiedzialnosci, jak w jednej wielkiej rodzinie;
Wszyscy stali sie dobrymi obywatelami Nowej Zelandii przykładając sie w znacznej mierze do rozwoju życia ekonomicznego, kulturalnego i religijnego w tym kraju.
Jest to więcej niz. zwykła odplata za Nowozelandczykom za ich szczodrość jaka okazali w roku 1944.

Dzieci z Pahiatua w rzeczywistości nie były imigrantami. Byli gośćmi, zaproszonymi na krótki, choć nieokreślony czas w roku 1944. Sadzono wtedy, ze wrócą one do Polski, ponieważ jednak ta cześć Polski skąd one pochodziły, Polska Wschodnia, została włączona w granice ZSRR w wyniku Konferencji Jałtańskiej, nie miały one dokąd wracać. Ich domy i cały dobytek został skonfiskowany, ich rodziny pomordowane lub wywiezione wg lab Rosji. Nie było wiec racji by wracały do miejsc, które przestały istnieć.

Rząd Nowej Zelandii udzelil tym dzieciom prawa stałego pobytu i wiele z nich zostało obywatelami Nowej Zelandii.

John Roy-Wojciechowski
(w Pahiatua noszący nazwisko Jan Wojciechowski)
Konsul
Honorowy RP

Auckland
Nowa Zelandia
lipiec 1999.

____________________________________

Dalsza lektura:

Krystyna Skwarko; The Invited

Lucjan Królikowski, Q.F.M. Conv.; Stolen Childhood by (po polsku i po angielsku).
ISBN:0-9691588-0-7

Irena Beaupre-Stankiewicz i in.; Isfahan-City of Polish Children.
ISBN 0 9512550 1 0

Urząd Prezydenta RP (wraz z zespołem); Exiled Children (Tułacze Dzieci) (po polsku i po angielsku).
ISBN 83-77079-435-X

-------------

Losy poszczególnych osób nie powinny być zapomniane. Większość z nas nigdy nie opublikuje swoich wspomnień, z tego względu Polish Heritage Trust daje możliwości umieszczenia tych wspomnień na stronie internetowej w intencji, by nasze wnuki mogły to czytać i by świat o tym nie zapomniał.

Każda rodzina, każde dziecko miało inne przeżycia. Jednak wszystko to połączone jest wspólnymi watkami - rosyjska agresja, cierpieniami na Syberii czy w Uzbekistanie, okresem powrotu do normalności w Persji i Pahiatua, okresem budowy nowego życia w Nowej Zelandii.

Polish Heritage Trust zachęca do uwieczniania tych wspomnień i udostępni je w sieci Internetu dla pożytku wszystkich.